چای بادرنجبویه، خواص و طرز دم کردن

چای بادرنجبویه یک دمنوش گیاهی ملایم از برگ بادرنجبویه (ملیسا) است، گیاهی از خانواده‌ی نعنا با بوی تازه‌ی لیمو. مردم سنتاً آن را عصرها برای آرامش و برای ناراحتی معده می‌نوشند. شواهد علمی محدود است، پس آن را یک نوشیدنی خوش‌عطر و آرام‌بخش بدانید، نه دارو. برای دم کردن یک مشت کوچک برگ را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در یک فنجان آب جوش بگذارید.

بادرنجبویه چیست

بادرنجبویه گیاهی چندساله بومی منطقه‌ی مدیترانه است و حالا در باغچه‌های اروپا، ایران و آمریکای شمالی کاشته می‌شود. ارتفاعش ۶۰ تا ۱۶۰ سانتی‌متر است، گل‌های سفید دارد و گاهی در چمنزارها هم خودرو می‌روید. برگ‌ها حاوی اسانس‌هایی مثل سیترال و سیترونلال، فلاونوئیدها و تانن‌ها هستند که عطر و طعم آن را می‌سازند.

مردم برای چه از آن استفاده می‌کنند

• آرام شدن عصر و استراحت قبل از خواب
• احساس آرامش بیشتر در دوره‌های پراسترس
• راحت کردن ناراحتی خفیف گوارشی مثل نفخ

مطالعات کوچک نشان می‌دهد بادرنجبویه ممکن است اثر آرام‌بخش خفیفی داشته باشد، اما نتایج یکسان نیست. این دمنوش نمی‌تواند اضطراب، افسردگی، بی‌خوابی یا فشار خون بالا را درمان کند. اگر این مشکلات را دارید، به‌جای تکیه بر چای با پزشک صحبت کنید.

طرز دم کردن چای بادرنجبویه

1. یک مشت کوچک برگ تازه، حدود ۵ تا ۱۰ گرم یا ۲ قاشق غذاخوری خرد‌شده، را زیر آب سرد بشویید. اگر برگ خشک دارید ۱ تا ۲ قاشق چایخوری کافی است.
2. برگ‌ها را در یک لیوان ۲۵۰ میلی‌لیتری بریزید و آب تازه‌جوش روی آن بریزید.
3. رویش را بپوشانید و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دم بکشد. پوشاندن مانع فرار روغن‌های معطر می‌شود.
4. صاف کنید و گرم بنوشید. اگر دوست دارید عسل یا یک تکه پوست لیمو اضافه کنید.

یک تا سه فنجان در روز مقدار معمول دمنوش گیاهی است. برگ تازه طعم سبک‌تر و لیمویی‌تری از خشک دارد.

روش‌های دیگر مصرف

برگ‌های تازه را می‌توان در سالاد، دسر میوه، چای سرد یا لیموناد خرد کرد. برگ‌های خشک را گاهی داخل بالش پارچه‌ای کوچک می‌دوزند تا اتاق خواب بوی خوشی بگیرد. برگ‌ها را قبل از گل دادن گیاه بچینید، چون عطرشان در آن زمان قوی‌تر است.

عوارض و احتیاط‌ها

• ممکن است خواب‌آلودگی بیاورد، پس قبل از رانندگی احتیاط کنید.
• عوارض احتمالی شامل تهوع، سرگیجه یا ناراحتی معده است، به‌خصوص در مقدار زیاد.
• اگر داروی آرام‌بخش، داروی تیروئید یا داروهای دیگر مصرف می‌کنید، قبل از مصرف منظم از پزشک یا داروساز بپرسید.
• در بارداری و شیردهی یا برای کودکان، ابتدا با پزشک مشورت کنید.
• اگر جوش یا علائم حساسیت پیدا کردید، مصرف را قطع کنید.

پرسش‌های متداول

آیا چای بادرنجبویه به خواب کمک می‌کند؟

بعضی افراد با آن آرام‌تر می‌شوند و راحت‌تر می‌خوابند، اما اثر آن ثابت‌شده نیست و درمان بی‌خوابی نیست.

روزی چقدر چای بادرنجبویه بنوشم؟

معمولاً یک تا سه فنجان در روز. اگر دارو مصرف می‌کنید یا باردارید، قبلاً از پزشک بپرسید.

آیا از برگ خشک هم می‌شود چای بادرنجبویه دم کرد؟

بله، یک تا دو قاشق چایخوری برگ خشک برای یک فنجان کافی است. طعم برگ تازه سبک‌تر و لیمویی‌تر است.