چرا پیاز نفخ می‌کند و چطور ملایم‌ترش کنیم

پیاز در بعضی افراد نفخ و باد شکم ایجاد می‌کند، چون فروکتان دارد، یعنی کربوهیدراتی که روده‌ی کوچک نمی‌تواند آن را هضم کند. آبکشی پیاز خردشده با آب داغ، خیساندن یا پختن آن می‌تواند مقدارش را کم و طعم تند آن را ملایم کند، اما برای همه جواب نمی‌دهد.

چرا پیاز نفخ می‌کند

فروکتان‌ها زنجیره‌هایی از فروکتوز هستند. انسان آنزیم لازم برای هضم آن‌ها را ندارد، پس به روده‌ی بزرگ می‌رسند و باکتری‌های روده آن‌ها را تخمیر می‌کنند. تخمیر گاز تولید می‌کند و نتیجه می‌تواند نفخ، دل‌پیچه و باد شکم باشد. افرادی که روده‌ی حساس دارند، از جمله مبتلایان به سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر، اغلب به مقدار کم پیاز و سیر هم واکنش نشان می‌دهند.

پیاز خام ترکیبات گوگردی هم دارد که با بریدن آزاد می‌شوند و تندی و بوی آن را می‌سازند. علت اصلی گاز نیستند، اما پیاز خام و تند می‌تواند برای معده‌ی حساس سنگین باشد.

طرز آب‌جوش‌دادن پیاز خام

فروکتان‌ها در آب حل می‌شوند، پس آب داغ مقداری از آن‌ها را بیرون می‌کشد و بخشی از ترکیبات گوگردی را هم می‌شوید. پیاز ملایم‌تر و کمی شیرین‌تر می‌شود و برای همین این ترفند برای سالاد رایج است.

1. پیاز را به‌اندازه‌ای که دستور می‌خواهد ریز یا حلقه خرد کنید. تکه‌های کوچک‌تر بیشتر رها می‌کنند.
2. آن را داخل آبکش ریز داخل سینک بگذارید.
3. حدود ۵۰۰ میلی‌لیتر (۲ پیمانه) آب تازه‌جوش روی آن بریزید، یا ۳۰ تا ۶۰ ثانیه آب خیلی داغ شیر را رویش بگیرید.
4. کوتاه با آب سرد آبکشی کنید تا پیاز ترد بماند.
5. خوب آب آن را بگیرید و با دستمال کاغذی خشک کنید تا غذا آبکی نشود.

گزینه‌ی سریع‌تر این است که پیاز را چند ثانیه داخل کاسه‌ی آب جوش بزنید. با پیاز ملایم‌تر رفتار می‌کند، اما کمتر از آن می‌کشد. خیساندن پیاز حلقه‌ای در آب سرد به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه هم کمی کمک می‌کند.

کجا پیاز آب‌جوش‌خورده خوب است

هرجا که پیاز خام می‌ریزید از آن استفاده کنید، مثل سالاد شیرازی، ماست و خیار، سالاد الویه، سالاد ماکارونی، سالاد تن ماهی یا مرغ و سس‌های سبک ماست‌دار. وقتی ریز خرد شود برای سس ملایم ماهی یا مرغ هم مناسب است.

پختن کمک می‌کند؟

پختن پیاز در آب یا سوپ بخشی از فروکتان‌ها را به مایع می‌برد، پس اگر مایع را دور بریزید مقداری از دست می‌دهید، اما اگر سوپ را بخورید دوباره آن‌ها را می‌خورید. سرخ کردن فروکتان‌ها را از بین نمی‌برد. برای معده‌ی بسیار حساس، استفاده از قسمت سبز پیازچه یا تره به‌جای غده‌ی پیاز جایگزین رایجی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

اگر پیاز، سیر، گندم و غذاهای مشابه مرتب باعث درد یا نفخ می‌شوند، با پزشک یا متخصص تغذیه صحبت کنید. آن‌ها می‌توانند علت‌های دیگر را بررسی کنند و شما را در رژیم حذفی راهنمایی کنند که از حدس زدن ایمن‌تر است.

پرسش‌های متداول

چرا پیاز در من نفخ ایجاد می‌کند؟

پیاز فروکتان زیادی دارد که روده‌ی کوچک نمی‌تواند هضم کند. باکتری‌های روده‌ی بزرگ آن را تخمیر می‌کنند و گاز تولید می‌شود.

خیساندن پیاز در آب کمک می‌کند؟

کمی کمک می‌کند. فروکتان‌ها در آب حل می‌شوند، پس خیساندن یا آب‌جوش‌دادن پیاز مقداری از آن‌ها را می‌گیرد و پیاز ملایم‌تر می‌شود.

پیاز پخته راحت‌تر از خام هضم می‌شود؟

برای بعضی افراد بله، چون ترکیبات گوگردی تند ملایم‌تر می‌شوند. پختن فروکتان را از بین نمی‌برد، پس افراد بسیار حساس ممکن است باز هم واکنش نشان دهند.

اگر پیاز معده‌ام را ناراحت کند چه جایگزینی بریزم؟

قسمت سبز پیازچه یا تره طعم پیاز را با فروکتان کمتر می‌دهد. اگر علائم تکرار شد به پزشک یا متخصص تغذیه مراجعه کنید.